Als men aan Bosnië denkt, wordt er vaak gedacht aan een “spooky” place. Maar voor wie er met deze gedachte heengaat, kom je redelijk bedrogen uit. 2 september begon voor ons het “wilde avontuur” richting Kljuc, dat overigens “sleutel” betekent. Vanaf Zagreb werd ons geadviseerd om de bus te pakken naar het heuvelachtige dorpje, dat we eigenlijk ook geen dorpje mochten noemen van de inwoners uit Kljuc, want dat was een regelrechte belediging. Toch deden we het, daar niet van.

In Zagreb pakten we eerst de bus naar het station. Daar ontmoetten we een vreemde, maar niet onaardige Kroatische Nederlander, die ons op een drankje trakteerde. Eerst probeerden we deze jongeman te ontlopen, maar aan ons verstoppertje kwam al snel een eind, want we werden rap opgespoord door deze zakenman. Tijdens het gesprek lachten wij als een boer met kiespijn, maar dat maakte niet uit, want het was wel wat afleiding. Hierna wachtte ons de trip naar Kljuc nog.

Wat gelijk opviel in Bosnie was het uitgestrekte landschap, huisjes, of beter gezegd huizen (voor ons lijken de huizen daar op kleine villa’s), een prachtige natuur en het weer dat zeker wel tien keer beter was dan in Nederland. We werden heerlijk wild rondgereden door de bergen, rijstijl a la Bosnië. Gelukkig kwamen we tijdens deze busreis een meisje tegen uit Kljuc, die ons redelijk wegwijs kon maken.

Aangekomen in Kljuc werden we bij het busstation verwelkomd door twee inwoners van Kljuc, die tevens onze begeleiders en staff waren. Eenmaal daar was het lang zo eng nog niet als we hadden gedacht. Wij dachten aan massagraven, landmijnen en noem maar op. Nou nee, echt niet te vinden hoor! Het enige enge spookverhaal dat ik kan vertellen is dat we naast een begraafplaats sliepen. Maar wij aardappeleters zijn wel wat gewend dacht ik zo.

De eerste avond werd ons eerste avondmaal geserveerd en dat was ook zeker geen rijstepap. Het was minder erg dan we dachten, alleen kennen ze geen pastasaus. Dus als we pasta kregen was het pasta met jus, maar daar is natuurlijk altijd een alternatief voor. Ons groepje maakte daarom gretig gebruik van de ketchup die als saus diende. Ook heeft het groepje die week heerlijke plaatselijke Burek gegeten, maar die heb ik natuurlijk gemist omdat ik te eigenwijs was. Amber kan wel vertellen hoe verrukkelijk die was.

Verder waren de eerste paar dagen best lonely voor ons, aangezien de rest van de groep een beetje verlaat was… Een dagje of drie (en dan zeggen ze dat ik van de mañana cultuur ben). Maar dat maakte voor ons echt geen bal uit, want de mensen waren hartstikke aardig uit onze groep. Wel allemaal Oostblok, maar des te spannender waren wij natuurlijk uit het wereldse Nederland J. Naast wij als populaire Nederlanders waren er ook nog mensen uit Kroatië, Letland, Estland, Bulgarije, Servië en Macedonië. De Macedoniërs dachten geloof ik dat wij jointjes leren draaien op school. NOT.

Natuurlijk was het niet alleen maar eten en de lolbroek uithangen. Er was ook werk aan de winkel. Ons project ging over het milieu. Als je dit leest denk je misschien: wat saai?! Dat viel reuze mee. Er werden vaak leuke groepsopdrachten georganiseerd in de conference room waar we elke dag samen kwamen, waarbij je ook iedereen beter leerde kennen. Zo kregen we een keer een ei en een paar voorwerpen. Met die voorwerpen moesten we zorgen dat het ei van drie hoog veilig naar beneden zou komen, zonder dat je het ei niet meer zag. Presenteren deden we ook, maar vaak in de vorm van toneel, wat aardige taferelen opleverde.

Daarnaast werden we in korte tijd een hele hechte groep, de locals lieten ons de plaatselijke uitgaansgelegenheden zien (uitgaan begint daar om 9 uur ’s avonds) en leerden ons vieze woordjes (aanrader). Ook konden we ons buikje rond eten tijdens de intercultural evening. Toch hebben we die calorietjes er aardig afgelopen met een wandeling naar het oude dorp van Kljuc. Daar ben je echt zo’n beetje “on top of Kljuc”. Je kan het hele plaatsje zien en ook de oude overblijfselen van wat Kljuc vroeger was. Een echte must see dus.

Na deze week was ik zeker een ervaring rijker, en zou ik zo weer mijn koffers pakken. Naast het feit dat je aan een leuk en leerzaam project meedoet, leer je ook nieuwe mensen kennen waarmee je in een korte tijd een hele aparte band mee opbouwt. Op de dag van vertrek was het ook wel moeilijk om afscheid te nemen van Kljuc en de groep. De week bevatte een heerlijke dosis humor en veel nieuwe contacten. Maar zoals de slogan van de week luidde: “What happens in Kljuc, stays in Kljuc".

Charity van der Velde.

Als je wordt gevraagd een week naar Georgië te gaan, zeg je natuurlijk geen nee. Of wel, maar ik niet in ieder geval. Op het moment dat je ‘ja’ hebt gezegd, begin je te denken. Wat de (…) moet ik in Georgië?! Gelukkig kom je daar snel genoeg achter, want voor je het weet ben je uit het vliegtuig gerold, en zit je in een bus vol met hyperactieve Portugezen en slaperige Italianen. Want ja, dat was ik vergeten te vertellen; het doel achter deze trip was natuurlijk om te leren over cultuur, samen met mensen uit verschillende landen.
Er waren Moldaviërs, Georgiërs, Portugezen, Italianen, Armenen en een stel Hollanders.



Die busreis, dat was werkelijk de rit van mijn leven. (kuch) Om te beginnen duurde deze rit van Tbilisi naar Kobuleti 6 uur (zes uren gaan ontzettend langzaam als het vreselijk benauwd is en er geen voedsel/sanitaire voorzieningen voor de hand zijn en er Georgische muziek gedraaid wordt, waardoor slapen onmogelijk is) en waar 2 rijstroken zijn de Georgiërs er makkelijk 4 van maken. En ondertussen hard rijden en toeteren. Kamikaze-driving, zo zou je het kunnen noemen. Eenmaal door het land rijdend vallen er een paar dingen op: koeien lopen vrolijk loeiend over de snelweg, evenals paarden, honden, geiten en ander vierpotig gespuis (alhoewel die niet loeien) en er zitten overal gehurkte mannen langs de weg te roken. Alleen de dunne mannen doen dit, de dikke mannen dragen hun shirt als een topje en staan vrolijk met hun bierbuik naar voren.


Na vier uur in de hete bus moest er maar eens gegeten worden, en de keuze viel op Khachapuri. De Georgiërs claimen dat dit de eerste pizza was… Het lijkt eerder op een pitabroodje met Georgische kaas, maar dat maakt het niet minder goed. Eenmaal aangekomen op de plaats van bestemming (D. Agamshenebeli street 118 Kobuleti) moest er eerst maar eens goed gedoucht worden, en Kobuleti verkend. In Kobuleti lopen er overal honden, in de weg zitten gaten van 2 meter diep, 2 meter breed en de mensen (en koeien) weten zich makkelijk en veilig langs deze obstakels te manouvreren.

Op naar de Zwarte Zee. Op twee minuten loopafstand lag het strand (vol met keien) en daar werd natuurlijk in alle hevigheid gechilld. De Armenen besloten elkaar te begraven onder stenen, de Moldaviërs gingen uit de kleren en dat was dat.

Eenmaal terug in het hotel was het natuurlijk ook de bedoeling dat we wat leerden, dus na de lunch gingen we naar de zogeheten ‘conference room’, waar de rest van de week gewijd werd aan het leren over cultuur. Hier werden heftige discussies gevoerd, maar ook gezellige conversaties over verschil in cultuur en hoe je een goed feest viert. Deze kennis werd ’s avonds ook in praktijk gebracht. Er werd veel gepresenteerd, maar niet vervelend, want als je tijdens een presentatie over Portugal uit het publiek getrokken wordt om te leren dansen… Levert dat aardig wat hilariteit op. En er werd lekker eten meegebracht uit de verschillende landen.
’s Middags was er tijd om te relaxen op het strand, de groep beter te leren kennen en wat meer te relaxen.

Natuurlijk werd er ook veel tijd besteed aan het bekend worden met de Georgische cultuur, dus moest er gegeten worden bij een traditioneel Georgisch restaurant. Wat hebben we lekker gegeten, ’s avonds kon je me wegrollen…



Op de dag van vertrek moest Tbilisi ook nog eens bezocht worden, wat echt een supermooie stad is. Al met al heb ik echt een geweldige week gehad. Zon, zee en strand, maar ook lekker eten, bodemprijzen voor zo ongeveer alles, de leukste mensen ooit en veel geleerd over de cultuur van anderen, wat uiteindelijk wel het doel was van deze week.
Dikke kus Floortje Dessing a.k.a. Amber Borra.
Word jij net zo enthousiast bij het lezen van dit verhaal als ik? Geef je op! Stuur een e-mail naar letsswop©gmail.com

Jullie geduld is enorm op de proef gesteld, dat weten we, maar beter laat dan nooit!
Check de eerste foto impressie van Georgie onder het kopje Media

Geniet ervan!